Umowa o pracę – co powinieneś o niej wiedzieć….

Umowa o pracę – czynność prawna, która polega na złożeniu przez pracownika i pracodawcę zgodnych oświadczeń woli, które potwierdzają zobowiązanie pracownika do wykonywania określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Natomiast pracodawca przez umowę o pracę zobowiązuje się do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.

Umowa o pracę powinna być sporządzona na piśmie. W innym przypadku pracodawca powinien najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić przedstawione ustalenia na piśmie (strony umowy, rodzaj umowy, warunki umowy).

Początki w pracy…

Pracownik musi przejść wstępne badania lekarskie, potwierdzone orzeczeniem lekarskim stwierdzającym brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku. Koszt takich badań pokrywa pracodawca. Musi on też zadbać o wstępne przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Szkolenie BHP odbywa się w godzinach pracy i również na koszt pracodawcy.

Jakie prawa ma pracownik

Umowa o pracę zapewnia pracownikowi więcej praw i przywilejów niż umowy cywilnoprawne. Pracownik ma prawo m.in. do corocznego urlopu wypoczynkowego. Wynosi on 20 dni, jeśli staż pracy u wszystkich pracodawców jest krótszy niż 10 lat lub 26 dni, jeśli staż pracy obejmuje co najmniej 10 lat. Do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wlicza się okresy nauki (okresów tych się nie sumuje).

Poza urlopem, pracownikowi przysługuje też prawo do ochrony wynagrodzenia za pracę. Pracodawca powinien najmniej raz w miesiącu wypłacać pracownikowi wynagrodzenie w stałym i ustalonym z góry terminie, ale nie później niż w ciągu pierwszych dziesięciu dni następnego miesiąca. Pracodawca ma też obowiązek udostępnić na żądanie pracownika dokumenty, na podstawie których obliczono kwotę wynagrodzenia. Należy mieć na uwadze to, że wynagrodzenie minimalne jest ustalane co roku w drodze rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej.

Rozwiązanie umowy o pracę

Umowa o pracę rozwiązuje się:

• na mocy porozumienia stron,
• przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem),
• przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia),
• z upływem czasu, na który była zawarta.

Instrumentem prawnym stanowiącym swoisty bufor bezpieczeństwa dla tej strony stosunku pracy, której wypowiedziano umowę o pracę, jest okres wypowiedzenia. Do rozwiązania umowy o pracę w trybie wypowiedzenia dochodzi po upływie okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że skutek prawny złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy nie następuje natychmiast, lecz zostaje odsunięty w czasie. W okresie wypowiedzenia pracodawca i pracownik mają wobec siebie wzajemnie w zasadzie takie same obowiązki i uprawnienia, jak do tej pory.